Dự án triển khai cầu Thủ Thiêm 4: Sẽ phải công ty đấu thầu?

Bộ Kế hoạch và đầu tư (KH&ĐT) vừa có văn bản nêu ý kiến về việc đầu tư quy hoạch cầu Thủ Thiêm 4 tại TP.Hồ Chí Minh. Ở văn bản như thế, Bộ KH&ĐT nêu rõ, Bộ không đủ cơ sở để có ý kiến đối với đề xuất của UBND TP.Hồ Chí Minh chọn lựa nhà đầu tư ở trường hợp đặc biệt theo quy định tại Điều 26 Luật Đấu thầu.

Theo UBND Tp.HCM, việc đầu tư dự án xây dựng cầu Thủ Thiêm 4 nhằm giải tỏa áp lực giao thông từ phía quận Bình Thạnh, quận Thủ Đức qua phía các quận 7, 8, huyện Bình Chánh và Nhà Bè; giảm ùn tắc giao thông khu vực nội thành và tai nạn giao thông liên quan đến hoạt động của các bến Hoa phượng đỏ trên địa bàn quận 4 và quận 7; kết nối KDT mới Thủ Thiêm với khu trung tâm hiện hữu của TP và quận 4, Q.7, tạo điều kiện thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển KDT mới Thủ Thiêm và khu đô thị mới Nam TP.Hồ Chí Minh. dự án chung cư Q.7, grand nest Q.7.

Trước như thế, UBND Tp.HCM đã chấp thuận chủ trương cho Liên danh công ty cổ phần phát triển BDS Phát Đạt - công ty cổ phần triển khai và nâng cấp hạ tầng 620 - Công ty CP đầu tư phát triển triển khai 168 tự cân đối giá tiền, đánh giá lập đề xuất dự án theo mô hình PPP (hợp đồng BT). Đến nay, liên danh đó đã hoàn thiện đánh giá đề xuất sản phẩm. Các sở, ngành liên quan của thành phố đã kiểm tra và xác định liên danh này có đủ điều kiện và năng lực tài chính, có tổng vốn chủ sở hữu đảm bảo theo quy định để thực hiện sản phẩm.

UBND Thành phố Hồ Chí Minh cũng kiến nghị Thủ tướng chấp thuận điều chỉnh quy hoạch chi tiết nhóm Hoa Phượng đỏ biển Đông Nam Bộ (nhóm 5) giai đoạn đến năm 2010, định hướng đến năm 2020 theo hướng di dời những cầu Hoa phượng đỏ K12, K12A, K12B, K12C, K12C1 hiện hữu đến vị trí quy hoạch phù hợp tại Hoa phượng đỏ Hiệp Phước, huyện Nhà Bè. TP.Hồ Chí Minh sẽ đầu tư Hoa Phượng đỏ mới, di dời cảng Tân Thuận. Đơn vị đề xuất dự án sẽ chịu trách nhiệm phối hợp thực hiện xây dựng cảng mới tại Hiệp Phước, di dời Hoa phượng đỏ Tân Thuận và đầu tư xây dựng cầu Thủ Thiêm 4. Khu vực bến Cảng Tân Thuận hiện hữu sẽ được chuyển đổi công năng thích hợp với triển khai chung của thành thị.

Để giảm thiểu tác động khi quy hoạch và sử dụng cầu Thủ Thiêm 4 khi cảng Tân Thuận chưa được di dời toàn bộ, UBND Thành phố Hồ Chí Minh cũng kiến nghị phương án cho phép cảng Sài Gòn được sử dụng khu bến cảng Tân Thuận hiện hữu như là bến ICD chuyển tải hàng hóa ra khu Hoa Phượng đỏ Hiệp Phước với sà lan vận tải có tĩnh không yêu cầu nhỏ hơn 10m.

Theo Bộ KH&ĐT, Điều 26 Luật Đấu thầu quy định, nếu sản phẩm triển khai những điều kiện đặc trưng, tách biệt mà không thể ứng dụng những mô hình chọn lựa chủ đầu tư quy định tại những Điều 20, Điều 22 Luật Đấu thầu thì người có thẩm quyền trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định phương án chọn lựa chủ đầu tư ở trường hợp đặc biệt.

Liên quan đến sản phẩm quy hoạch cầu Thủ Thiêm 4, tại Văn bản số 8651/BKHĐT-QLĐT ngày 17/10/2016, Bộ KH&ĐT đã đề nghị UBND Tp.HCM giải trình bổ sung tính đặc thù của dự án về định hướng kỹ thuật, tài chính, hiệu quả kinh tế và lý do chọn lựa chủ đầu tư tại trường hợp hoàn hảo.

Tuy nhiên, về lý do chọn lựa chủ đầu tư trong trường hợp tốt, UBND TP.Hồ Chí Minh chưa nêu rõ tính đặc thù tách biệt của sản phẩm mà không thể ứng dụng được đấu thầu rộng rãi hoặc chỉ định thầu theo quy định ở Điều 20, Điều 22 Luật Đấu thầu (chỉ nêu lý do hết sức chung chung là để giải quyết ùn tắc giao thông). UBND thành phố cũng chưa nêu rõ lợi ích kinh tế, hiệu quả, tiết kiệm thời gian khi áp dụng chọn lựa nhà đầu tư theo Điều 26 Luật Đấu thầu hoặc những ảnh hưởng tiêu cực khi sản phẩm phải thực hiện đấu thầu rộng rãi.

Đáng lưu ý, về phương án chọn lựa nhà đầu tư tại trường hợp tốt, UBND Tp.HCM không nhắc đến phương án, bao gồm: cách thức lựa chọn, trình tự thủ tục của quá trình lựa chọn nhà đầu tư nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư của sản phẩm.

Riêng về chứng minh năng lực, kinh nghiệm của chủ đầu tư, ở Văn bản giải trình số 1901/UBND-DA, UBND Tp.HCM mới nhắc đến kinh nghiệm chủ đầu tư và năng lực tài chính 1 phương pháp chung chung, chưa đề cập đến tỉ suất huy động, thu xếp nguồn vốn vào dự án (bao gồm cả việc di dời các cầu cảng) nhằm đảm bảo tính khả thi ở thực hiện dự án.

Cũng tại Văn bản số 1901, UBND Tp.HCM nêu thông báo về quỹ đất thanh toán cho chủ đầu tư thực hiện hợp đồng BT thuộc KDT Thủ Thiêm và một số khu đất của đô thị. Bên cạnh đó, nhà đầu tư thực hiện sản phẩm được ứng trước vốn di dời những cầu Hoa phượng đỏ và được thanh toán thông qua quỹ đất tại khu Hoa Phượng đỏ Tân Thuận và những địa điểm khác trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Điều đó có nghĩa UBND Tp.HCM sẽ phải bố trí quỹ đất lớn để thanh toán cho nhà đầu tư vừa thực hiện nhiệm vụ di dời cầu cảng (với tổng mức đầu tư khoảng 3.500 tỷ đồng), vừa thực hiện đầu tư triển khai cầu Thủ Thiêm 4 (với tổng mức đầu tư khoảng 5.253 tỷ đồng).

bởi vậy, Bộ KH&ĐT cho rằng, UBND Thành phố Hồ Chí Minh cần cân nhắc về tính khả thi của việc bố trí những quỹ đất như thế trên cơ sở rà soát về tính pháp lý nhằm bảo đảm thanh toán đủ cho chủ đầu tư, kế hoạch giải phóng mặt thông qua trong bối cảnh nguồn lực đất đai ngày càng hạn chế. Theo này, giá trị quyền khai thác đất phải được xác định trên cơ sở giá thị trường, tránh thất thoát nguồn lực, tài sản nhà nước.

Từ những nghiên cứu nêu trên, Bộ KH&ĐT đề nghị UBND Tp.HCM căn cứ quy định ở Điều 20, Điều 22 Luật Đấu thầu và Điều 9 Nghị định 30/2015/NĐ-CP để tự quyết định theo thẩm quyền về mô hình lựa chọn chủ đầu tư và chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình.

Trường hợp UBND TP.Hồ Chí Minh vẫn tiếp tục kiến nghị ứng dụng lựa chọn nhà đầu tư theo Điều 26 Luật Đấu thầu thì phải giải trình full, chi tiết cụ thể và có tính thuyết phục lý do và phương án chọn lựa nhà đầu tư trong trường hợp hoàn hảo. Trên cơ sở như thế Bộ KH&ĐT sẽ đánh giá xét theo chức năng, nhiệm vụ quy định ở Điều 26 Luật Đấu thầu và Điểm b Khoản một Điều 86 Nghị định 30/2015/NĐ-CP để thống kê Thủ tướng Chính phủ quyết định.

Gia Khang

Theo Thời đại